26 Eylül 2020 Cumartesi

Kolon ve rektum kanseri taraması yaptırmalı mısınız ?

Kolon ve rektum kanseri (kolorektal kanser) oluşma riski kişisel faktörler kadar bazı kronik barsak hastalıkları ve kişinin genetik olarak bu hastalığa yatkınlığına da bağlıdır.

 

Sahip olduğunuz kişisel ve ailesel faktörlere göre doktorunuz sizi çeşitli tarama ve izleme yöntemlerine yönlendirebilir.

 

50 – 74 yaş arasında iseniz:

 

Eğer herhangi bir belirti ya da kişisel veya ailesel bir kolon kanseri hikayeniz yok ise: 50 -74 yaşları arasında yılda bir kez dışkıda gizli kan taraması yaptırmanız gerekir. Çünkü kolon ve rektum kanserlerinin % 95'i 50 yaşından sonra ortaya çıkar. Kişisel geçmişinizde ve ailede kolon ve rektum kanseri yok ise ama bu yaş grubunda iseniz, risk faktörünüz sadece yaş olup ''orta riskli'' grupta yer almaktasınız.

 

Bu durumda doktorunuz tarama amacı ile dışkıda gizli kan arama testi yaptırmalı ve bu test, ideal bir takip yapabilmek için yılda bir tekrarlanmalıdır.

 

Bu tarama testi hem kadınlara hem de erkeklere yapılmaktadır. Yılda bir yapılması önerilen bu testler arasındaki dönemde eğer dışkıda görünür kan, alışılmışın dışında uzun süren ishal ve / veya kabızlık dönemleri, yeni ortaya çıkan karın ağrıları, açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler ortaya çıkarsa vakit geçirmeden bir doktora başvurmalısınız. Tabii ki bu belirtilerin olması kolon kanseri olduğunuz anlamına gelmiyor ancak bu durumda doktorunuz herhangi bir gecikme yaşanmadan bu belirtilerin nedenini bulabilmek için gerekli tanı yöntemlerini uygulayacaktır.

 

Eğer ailesel bir kolon kanseri hikayeniz ya da kronik bir kolon hastalığınız var ise: Bu durumda aşağıdaki grupta yer almaktasınız.

 

Eğer ailesel bir kolon kanseri veya ailesel kolon polibi hikayeniz ya da kronik bir kolon hastalığınız var ise (yaşınız ne olursa olsun):

 

Annenizde, babanızda, kardeşlerinizden ya da çocuklarınızdan herhangi birinde 65 yaşından önce kolon ya da rektum kanseri görüldü veya polip saptandı ise;

ya da

Anne, baba, kardeş veya çocuklarınızdan herhangi ikisinde hangi yaşta olursa olsun kolon ya da rektum kanseri görüldü veya polip saptandı ise;

ya da 

Ülseratif kolitis veya Crohn hastalığı gibi kronik kolon hastalıklarından birisi sizde var ise ya da sizde polip saptandı ise, bu durumda hayatınızın bir döneminde kolon ya da rektum kanserine yakalanmak açısından ''yüksek risk'' grubunda yer almaktasınız. Bu grupta yer alıyorsanız sizin durumunuza uygun bir takibi bir gastroenteroloji uzmanı yapacaktır.

 

Ailenizde kolon ya da rektumu ilgilendiren genetik hastalıklar var ise:

 

Özellikle ''ailesel adenomatöz polipozis'' ve ''Lynch Sendromu'' (polipsiz genetik kolorektal kanser), ki bu hastalıklar genetik mutasyonlar nedeniyle oluşur; bu durumda hayatınızın bir döneminde kolon ya da rektum kanserine yakalanma açısından ''çok yüksek risk'' grubunda yer almaktasınız. Böyle bir durum söz konusu ise gastroenteroloji uzmanı sizi bir ''genetik onkoloji'' konsültasyonuna yönlendirebilir. Bu özel ve çok yüksek risk grubu sıkı bir takip gerektirir.

 

21/05/2014

 

Bu yazı KolayDoktor.com'un doktorlardan oluşan tıbbi yayın kurulu tarafından aşağıdaki bilimsel kaynaklar kullanılarak özgün makale olarak hazırlanmış ve Gastroenteroloji Uzmanı Prof.Dr. Mete ÖZDOĞAN tarafından kontrolü yapıldıktan sonra yayına konmuştur.

 

Kaynaklar:

1) Fransız Ulusal Kanser Enstitüsü (Institut National du Cancer) 

2) UpToDate ® : Screening for colorectal cancer: Strategies in patients at average risk.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Pinterest Google+ Paylaş Twitter Facebook Yazdır


Reklamlar