15 Aralık 2018 Cumartesi
Anasayfa Anal Fissür

Anal Fissür

 Anal Fissür Nedir ? Nasıl Oluşur ?

Anal fissür makatta oluşan çatlaklara verilen isimdir. Çatlak ağızdan başlayarak tüm gastrointestinal sistemin ve anüsün iç yüzeyini kaplayan mukoza adı verilen pembe kırmızı renkli, ince ve nemli dokuda oluşur. Sık görülen yerleşim yerleri saat 6 ve 12 kadranıdır (orta hatta, ön ya da arka tarafta).

 

Genellikle sert ya da büyük dışkının çıkması sonucunda oluşan çatlaklar, sık ve ishal şeklinde dışkılama sonucunda ve daha ender olarak da anal cinsel ilişki sırasında da oluşabilir. Anal fissür tipik olarak ağrıya ve çoğunluk olguda dışkılama sonrasında tuvalet kağıdında ya da tuvalette görülen kanamaya yol açar. Ağrı dışkılama sırasında ya da daha sonra başlayabilir ve bir kaç dakikadan bir kaç saate kadar sürebilir. Fissürler anal sfinkter denilen anüsün çevresindeki kas halkasında spazma yol açarlar. Spazm ağrıyı artırır ve iyileşmeyi engeller. Aslında bu spazmın da anal fissüre yol açtığı öne sürülmektedir, yan, burada bir kısır döngü mevcuttur.

 

Kimler Risk Altındadır ?

Yenidoğanlarda çok sık görülen anal fissürler, erişkinlerde daha çok kabızlık, yaşlanma, ishal ve  gebelik  durumlarında görülür. Fissür birden fazlaysa ya da değişik yerleşimlerdeyse (yan taraflarda) Crohn hastalığı, tüberküloz ve sfiliz gibi inflammatuar hastalıklar akla gelmelidir.

 

Klinik Belirtiler:

-Ağrılı dışkılama (dışkılama sırasında ve sonrasında ciddi ağrı)

-Dışkılama sonrası makattan taze kırmızı kanama

-Makatın dış kısmında, anal fissüre komşu olan ve mukozanın ciltle birleştiği yerde sentinel pilidenilen doku çıkıntısı

-Anüs çevresinde kaşıntı ve irritasyon

 

Anal Fissür Tanısı:

Anal fissür tanısı genellikle inspeksiyon denilen anüsün gözle muayenesi ile konulur. İyileşmemiş olgularda anal fissür varlığında parmakla muayene yapmak son derece ağrılı olabilir. Bu nedenle, eğer dıştan görülebiliyorsa, parmakla makatın içinin muayenesinin yapılmasına gerek yoktur. Anal fissürün görülemediği olgularda anoskop ya da rektoskop ile değerlendirmek gerekir. Eğer altta yatan başka bir hastalık olduğu düşünülüyorsa, ya da kanamanın cinsi ve zamanlaması anal fissüre uymuyorsa, ayırıcı tanı için fleksibl sigmoidoskopi ya da kolonoskopi gibi ileri tetkikler gerekebilir.

 

 

Tedavi:

Tıbbi Tedavi (İlaç ve diğer tedaviler)

İlaçlar:

-Dışkı yumuşatıcıları ve ağrı kesiciler ağız yoluyla verilir.

-Makatta yaraya sürmek ve makata yerleştirmek üzere pomadlar ve fitiller de kullanılır.

- Anal spazmı giderici ilaç ve maddeler: GTN (gliseril trinitrat), diltizem, botulismus toksini gibi (tıbbi tedaviyle iyileşmeyen hastalarda ikinci seçenek olarak cerrahi tedavi ya da bu ilaçlar kullanılabilir).

 

Diğer Tedaviler:

-Sıcak su oturma banyosu: Günde 4-5 kez (özellikle dışkılama sonrası) 5-10 dakika sıcak suya oturmak ağrının azalmasını sağlar ve iyileşmeyi hızlandırır).

-Diyet: Posalı yiyecekler yiyerek dışkıyı yumuşatmak ve rahat dışkılamayı sağlamak önemlidir.

%80 hastada bu tür tedavilerle iyileşme sağlanır.

 

Cerrahi Tedavi:

4-6 haftada iyileşmeyen anal fissürler kronik hal alır ve daha sonra tıbbi tedavilerle iyileşmesi pek mümkün olmaz. Bu hastalarda cerrahi tedavi önerilir.

Cerrahi tedavide makatta basıncı artıran kasların küçük bir kısmı kesilerek spazm ortadan kaldırılır.Bu ameliyata lateral (yandan) internal sfinkterotomi denilir. Sfinkterotomi ameliyatının yukarıda tıbbi tedavi bölümünde söz edilen soazm giderici ilaçlara göre daha etkili olduğu çok merkezli çalışmalarla gösterilmiştir.  Bu işlemle anal fissür de kendiliğinden iyileşir. Ameliyat sırasında dışarıdan da görülen ve ele gelen sentinel pilide çıkartılır. Dikiş konulmasına gerek yoktur. Çok yüz güldürücü bir ameliyattır, hemen ameliyat sonrasında ve özellikle de ameliyattan sonraki bir iki gün içinde ağrı ortadan kalkar.   %95 hastada tam iyileşme sağlanır. Bu ameliyattan sonra düşük oranda (%1-2) gaz ya da dışkı kaçırma riski bulunmaktadır. Anal spazmı olan hastalarda bu ameliyat yeterli yapıldığında bu risk en aza iner. Çoğu hastada da ameliyattan sonraki ilk günlerde çoğunlukla gaz veya bazılarında da hem gaz hem dışkı kaçırılsa da, sonradan tamamen iyileşme olmakta, kaçırma ortadan kalkmaktadır. Ancak anal basıncı zaten düşük olan hastalrda yapılırsa bu komplikasyon görülme oranı artabilir. Ayrıca kanama ve enfeksiyon da bu ameliyatın az görülen komplikasyonları arasındadır.

Bazı durumlarda cerrahın tercihine bağlı olarak, ya da anal basıncı düşük olan hastalarda (spazm olmayanlarda) bu işlemin yapılması gaz ya da dışkı kaçırmaya yol açabileceğinden, bu tür hastalarda çatlağın çıkartılması ya da yerinde bırakılarak üzerinin mukoza ya da ciltle örtülmesi gibi (mukozal ilerletme flebi) plastik temelli ameliyatlar da yapılabilmektedir. Bu ameliyatlarda da enfeksiyon nedenleriyle dkişlerin açılması ve doku nekrozu gibi komplikasyonlar görülebilmektedir.

Korunma Yöntemleri:

-Diyet: Bol su içmeli, sebze ve posalı yiyecekler yemelidir.

-Dışkılama alışkanlığı: Dışkılama hissi geldiğinde bir an önce tuvalete gidilmeli ve fazla zorlanmadan tuvalet ihtiyacı giderilmelidir. Tuvalette fazla oturmak doğru değildir.

-Egzersiz: Yürüyüş ve diğer egzersizler kabızlığı önlemeye yardımcıdır.

-Dışkı yumuşatıcıları: Bu tür ilaçlar gerektiğinde kullanılabilir.

-Ameliyat olduktan sonra anal spazm ortadan kalktığından anal fissürün tekrarlama olasılığı düşüktür. Ancak ısrarla kabız kalmaya devam etmek %1-6 oranında görülen tekrarlama riskini de artırır. Anal fissürü tekrarlayan hastalarda Crohn hastalığı gibi inflammatuar barsak hastalıkları araştırılmalıdır. Sfinkterotominin yeterli olup olmadığı parmakla muayene ile anlaşılabileceği gibi, endoanal ultrasonografi ya da anal manometre ile değerlendirilebilir. Sfinkterotomi yeterli değilse tekrar sfinkterotomi yapılabilir. Yeterli ise bu kez diğer taraftan sfinketerotomi de yapılabilir. İkinci kez ameliyat olacak hastalarda tekrar sfinkterotomi yapılması inkontinans (gaz ve/veya dışkı kaçırma) riskini artıracağından, mukozal ilerletme flebi ameliyatları daha çok tercih edilebilir.

 

Prof.Dr. Gülüm ALTACA

Genel Cerrahi Uzmanı

27/02/2014

 

Kaynaklar:

Fissure-in-Ano. In: Keighley MRB, Williams NS (eds). Surgery of the Anus, Rectum & Colon. Saunders, Elsevier, 2008, Third Edition, Hungary. Sayfa 383-412.

 

Bullard Dunn KM, Rothenberger DA. Colon, Rectum and Anus. In: Brunicardi FC (editor): Schwartzs Principles of Surgery, Ninth Edition, McGraw Hill Medical, New York, NY, 2010. Sayfa 1013-1072.

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Pinterest Google+ Paylaş Twitter Facebook Yazdır


>>
1
<<




Reklamlar