21 Ekim 2018 Pazar
Anasayfa Diz eklemi kireçlenmesi

Diz eklemi kireçlenmesi (Gonartroz, diz osteoartriti)

 

Diz eklemi kireçlenmesi (Diz artrozu) nedir ?

Diz eklemini oluşturan kıkırdakların aşınması ile başlayan hastalığa diz eklemi kireçlenmesi ya da artrozu denilmektedir.


 

Diz kireçlenmesinin sıklığı nedir ?

Yapılan çalışmalarda erişkin grupta prevelansın % 0.5-36 olmasına rağmen 50 yaş üstü grupta görülme sıklığının çok daha fazla olduğu bilinmektedir.


 

Nasıl oluşur ?

Diz kireçlenmesi, ileri yaş, diz travmaları, geçirilmiş ön çapraz bağ yırtıkları, menisküs yırtıkları, osteokondritis dissekans ve diğer diz kıkırdak sorunları, eklem içi serbest kıkırdak parçaları, romatoid artrit, gut hastalığı gibi enflamatuvar hastalıklar, geçirilmiş diz septik artritleri, enfeksiyonlar ve obeziteye bağlı olarak gelişebilmektedir. Eklem kıkırdağının yumuşaması ile başlayan bu durum zaman içinde kıkırdaklarda incelme, önce bölgesel sonra geniş alanlarda kıkırdak kaybı ile kemik yüzeylerin açığa çıkması şeklinde bir seyir izlemektedir.


 

Kimler risk altındadır ?

Aşırı kilolular, diz ekleminde kalıcı yapı değişikliğine yol açmış travma geçiren hastalar, gut, romatoid artrit hastalarında diz tutulumu olanlar ve 50 yaş üzeri bireyler diz kireçlenmesi ve gonartroz açısından risk altındaki grup olarak sayılabilir.


 

Kaç türü vardır ?

Eklem kireçlenmesi normal yaşa bağlı gelişen kıkırdak yıpranması nedeni ile oluyorsa primer gonartroz, diğer bir neden bağlı olarak görülüyorsa sekonder gonartroz olarak ifade edilmektedir. Sekonder gonartroz daha erken yaşlarda görülebilmektedir.


 

Belirtileri nelerdir ?

Diz kireçlenmesinin belirtileri; ağrı, eklem hareketlerinde kısıtlanm, eklem sertliği ve dizde şişliktir. Diz osteoartritinde bulgular yavaş seyirle ortaya çıkar. Gonartrozda; örneğin ağrı önceleri sadece uzun aktiviteler, uzun yürüyüşler sonrasında olurken ileri evrelerde istirahatte bile ağrı görülür. Eklem sertliği özellikle uzun süreli oturmalardan sonra daha bariz hale gelir ve hastalar ayağa kalktıklarında bir süre zorlanırlar daha sonra dizleri açılır ve rahat hale gelir.


 

Tanısı nasıl konur ?

Hastanın şikayetleri ve muayene tanı için yardımcı bulgular sağlamaktadır. Bundan sonra radyolojik değerlendirme yapılır. Diz radyografileri istediğinde bunlar ayakta, yatarak yada ayakta dizlerini bükülü vaziyette çekilebilir. Röntgenlerde, diz ekleminde açısal deformite varlığı, diz ekleminde gonartrozda görülen eklem aralığında daralma ile karekterize kıkırdak aşınması ve miktarını ve kireçlenmeye bağlı gelişen kemik çıkıntılarını ve boyutları değerlendirilir.

Özellikle erken evre diz kireçlenmesinde, MR tetkikine ihtiyaç duyulabilir. MR tetkiki ile kıkırdak, menisküs ve bağ yırtıkları tam olarak değerlendirilir.


 

Tedavi

Diz eklemi kireçlenmesinin düzeyine göre; eksersiz, antienflamatuvar ilaçlar, viskosupleman tedaviler, fizik tedavi, artroskopi ve eklem protezi tedavi seçeneklerinden biri uygulanır.


 

Hangi evrede hangi tedavi uygulanır ?

Çok hafif düzeyde yada erken evredeki diz kireçlenmesinde ağrı kesiciler ve diz eksersizleri yeterli olmaktadır. Burada en önemli husus, eğer hastanın diz ekleminde açısal bir dönüklük, deformite varsa ve bunun diz kireçlenmesini arttırdığı düşünülüyorsa bu açısal bozukluğun cerrahi düzeltilmesi planlanmalıdır.

Orta düzeyde diz kireçlenmesinde MR tetkiki ile dizdeki aşınmayı arttıracak yada hastanın ağrı şikayetine sebep olduğu saptanan kıkırdak bozukluklar, menisküs yırtıkları bağ yarlanmaları, diz kapağı uyum sorunları saptanırsa, diz artroskopisi ile  bu bozukluklar tedavi edilir. Örneğin diz eklemi kıkrdağına sürten, kilitlenmelere, diz eklem hareket kısıtlılığına sebebiyet veren bir menisküs yırtığı artroskopik menisektomi ile tedavi edilerek hastanın rahatlatılması hedeflenir. Orta düzey diz kireçlenmesi olan hastalarda eğer hastanın diz ekleminde açısal bir dönüklük, deformite varsa ve bunun diz kireçlenmesini arttırdığı düşünülüyorsa orta yaş hastalarda bu açısal bozukluğun cerrahi olarak düzeltilmesi planlanmalıdır ileri yaş hastalarda ise yük azaltıcı dizliklerle dize binen yük eşit dağıtılmaya çalışılır. Yine orta düzeydeki diz eklemi kireçlenmelerinde fizik tedavinin de önemli rolü vardır. Artroskopi gerektiren hastalarda artroskopi sonrası, gerektirmeyenlerde ise direk olarak fizik tedavi ile iyi sonuçlar alınabilir.

İleri düzey kireçlenmesi olan hastalar, ağrıları istirahatte iken bile olan hastalardır. Bu hastaların çekilen radyografilerinde eklem mesafelerinin çok daraldığı ve kemik çıkıntılarının belirgin olduğu görülür. Bu hastalarda önemli olan kireçlenme bulgularının dizin tamamında mı yoksa sadece iç kısmında mı olduğudur. Sadece iç kısımda şikayeti olan genç ve uygun hastalarda tek kompartmanlı diz protezi sadece dizin iç kısmına uygulanır. İleri yaş ve/veya dizin hem iç hem de dış tarafı etkilenmiş hastalarda ise total diz protezi uygulanır.


 

Diz eklemi kireçlenmesini önlemek için korunma yöntemleri var mıdır ? Hangi tedbirler alınabilir ?

Diz eklemi kireçlenmesini önlemek için kireçlenmeye yol açan faktörler elimine edilmelidir. Örneğin aşırı kilolu hastaların kilo vermesi, romatoid artritli hastaların romatoid artritlerinin ilaçlarla kontrol altında tutulması, diz eklemi bağ, meniskus ve kıkırdak yaralanmalarının zamanında ve uygun şekilde tedavi edilmeleri diz kireçlenmesi gelişimini öteleyecektir.

Fizik tedavinin rolü nedir ?

Fizik tedavi özellikle hafif ve orta düzey hastalarda geçic,i de olsa şikayetlerin geçmesini sağlamaktadır. Bunun dışında dize yapılan herhangi bir girişim sonrası uygulanacak fizik tedavinin hastanın iyileşme süresini kısattığı ve konforunu arttırdığı görülmüştür.

 

13/06/2014

Prof.Dr. Şeref AKTAŞ

Ortopedi Uzmanı

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Pinterest Google+ Paylaş Twitter Facebook Yazdır


>>
1
<<




Reklamlar