15 Aralık 2018 Cumartesi
Anasayfa KOAH

KOAH - Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı

KOAH - Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının kısaltılmış şeklidir.

 

Günümüz koşullarında KOAH'ta tüm dünyada ve Türkiye de bir artış söz konusudur . Sadece 10 yıl gibi kısa bir sürede KOAH 3. sırada ölüm nedeni olarak görülmektedir. Oysa koroner kalp hastalığı ve inme gibi diğer kronik hastalıklara bağlı hastalık ve kayıp durumu azalmıştır. Üzücü olan bir diğer durum da KAOH hastalarının üçte ikisi tanı konmamış hastalardır. Türkiye de her 10 KOAH hastasından ancak biri hastalığı hakkında bilgi sahibidir.

 

KOAH'ı tanımlamak gerekirse hava yollarında sigara ve solunan etkenlere karşı oluşan bir zararlı yanıt sonucu hava yollarında gelişen daralma ve sonucunda nefes darlığı, öksürük ve balgam çıkarmaya yol açan bir klinik tablodur. Son yıllarda KOAH'ın akciğerler dışında birçok organ ve sistemi de ciddi derecede bozduğu anlaşılmıştır.

 

KOAH'a yol açan en önemli neden sigara kullanımıdır. Günde 1 paket 20 yıl ve üstü sigara içmek KOAH için ciddi bir risk oluşturur. Zararlı gazların solunması ve özellikle kırsal kesimde yakıt olarak kullanılan hayvan atıkları – biomass da KOAH hastalığına yol açabilir. Dünyada hemen hemen 3 milyar kişinin yani yarı nufusun odun, kömür, kuru ot, hayvan atıkları yani biomass kullandığı ve bu nedenle de KOAH'a aday olduğu bilinmektedir. Bu solunan zararlı etkenler bronşlarda ve akciğer dokusunda hasara ve daralmaya ve ayrıca balgam artışına yol açar. İleri yaş, sık infeksiyon geçirilmesi ve genetik faktörler KOAH sorununu artırır. Sigara ne kadar erken yaşta bırakılırsa o derece iyidir. 40'lı yaşlarda bırakmak en idealdir ve 60'lı yaşlara göre daha iyi bir yaşam kalitesine yol açar. KOAH zaman zaman nefes darlığı ve hırıltı ile seyreden astımdan farklıdır ve bu iki durumun ayırt edilmesi ve o yönde takip ve tedavi edilmesi gerekir.

 

KOAH'ın tipik belirtisi nefes darlığı,öksürük ve balgam çıkarmadır. Bu belirtiler tek başına veya bir arada olabilir. Hastalık ilerledikçe belirtiler şiddetlenir ve solunum sıkıntısı artar. KOAH orta yaş hastalığıdır yaş ilerledikçe ve ileri evre KOAH hastaları efor yapamaz hale gelebilir. Bu durumda araya giren infeksiyonlar sık hastane yatışı ve hatta yoğun bakım gereksinimi doğurabilir. KOAH solunumsal belirtiler yanında kilo kaybı, kaslarda yıkım ve zayıflama, osteoporoz, sağ ve sol kalp bozuklukları, pulmoner arter basıncında yükselme, depresyon, anksiyete ve özellikle akciğer kanseri olmak üzere malignite artışına yol açabilir. KAOH'lı hastalar hipertansiyon, diabet, yüksek kolesterol, kemik erimesi ile hekime daha sık başvurur.

 

Sigara içen ve risk faktörlerine maruz kişilerde nefes darlığı, uzun süreli öksürük ve/veya balgam varlığı klinik olarak KOAH tanısını koydurur. Ancak kesin tanı solunum fonksiyonlarının ölçülmesi ile konulur. Solunum fonksiyon testi spirometre denilen cihaz ile hastanın nefes alıp vererek hava yollarının ve akciğer kapasitenin değerlendirilmesi ile yapılır. Fonksiyon testlerinin bozukluğuna göre de hastalık hafif – orta – ağır - ve çok ağır KOAH olarak sınıflandırılır.

 

KOAH tedavisinde en önemli aşama sigara bırakılması ve zararlı maruziyetlerin ortadan kaldırılmasıdır. Aksi takdirde hastalık hızla ilerler ve medikal tedavi şansı azalır. Stabil durumda olan KOAH hastasında temel tedavi nefes açıcı ilaçlardır. Bu ilaçlar daha etkili olduğu ve yan etkiler çok az olduğu için inhalasyon yoluyla verilir. Değişik şekillerde mevcut bu ilaçlar günde tek doz veya 2 doz şeklinde uygulanabilir. Bu ilaçların sürekli kullanılmasının hastadan hastaya değişmekle birlikte sakıncası yoktur. Bir - iki ilaç birlikte daha güçlü etki oluşturabilir. Solunum testleri düşük ve sık atak geçiren hastalara ilave ilaçlar yine inhalasyon yolu ile eklenir. Ağızdan ilaç kullanımı KOAH tedavisi uzun süreli olduğu için tercih edilmez. KOAH alevlenmelerinde ki sıklıkla infeksiyonlar ile olur – antibiotikler , kısa süreli kortizon tedavisi yapılabilir. Hastanın oksijen düzeyi düşük ise oksijen tedaviye eklenir. Ağır KOAH hastaları evde de sürekli oksijen kullanmak zorunda kalabilir. Bu durumda oda havasından oksijeni hastaya sunan oksijen konsatratörü tercih edilmelidir.. KAOH hastaları rehabilitasyon pprogramlarından da son derece yarar görürler. Uzun süreli hareketsiz kalan hastaları solunum kas ve ekstremite kas programlarını ile güçlendirmek tedavi başarısını arttırır.

 

11/06/2014

 

Prof.Dr.Günseli KILINÇ

Göğüs Hastalıkları Uzmanı

 

 

Kaynaklar :

 

1-Balmes J,Backlake M,Blanc P,et al. Occupational contribution to the burden of airway disease. An official statement of the ATS. AJRCCM. 2003;167(5): 787-797.

 

2-Celli BR,MacNee W ; ATS/ERS Task Force. Standarts for the diagnosis and treatment of patients with COPD. ERJ.2004:932-946

 

3-Fletcher C , Peto R .The natural history of chronic airflow obstruction. Br Med J. 1977; 1645-1648

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Pinterest Google+ Paylaş Twitter Facebook Yazdır


>>
1
<<




Reklamlar